Uchafbwyntiau Trevelin a’r cyffiniau, yn gymysgedd o hanes y Cymry, byd natur a golygfannau’r dyffryn.

Melin Nant Fach

Ar Ffordd 259 i gyfeiriad y ffin, melin flawd yw hon a godwyd garreg wrth garreg gan un o ddisgynyddion y gwladfawyr, ac mae bellach yn amgueddfa hanes melinau’r dyffryn. Dyma un o olygfeydd mwyaf adnabyddus y fro.

Amgueddfa Ranbarthol Molino Andes

Yng nghanol y dref, mae hen felin flawd o ddechrau’r ugeinfed ganrif yn gartref i’r amgueddfa ranbarthol: peiriannau gwreiddiol a chreiriau’r gwladfawyr Cymreig a phobloedd frodorol y dyffryn. Dyma’r cyflwyniad gorau i hanes Trevelin.

Bedd Malacara

Safle heb ei debyg: bedd y ceffyl a achubodd fywyd John Daniel Evans ym 1884 gyda naid chwedlonol dros geunant yn ystod helynt Dyffryn y Merthyron. Mae’r safle, dan ofal disgynyddion Evans, yn cael ei ddangos i ymwelwyr gyda straeon am hanes y Wladfa.

Capel Bethel

Capel Cymraeg Trevelin, tyst i ffydd a bywyd cymunedol y gwladfawyr. O gwmpas capeli’r dyffryn cynhelir gwasanaethau a chymanfaoedd yn Gymraeg o hyd.

Plaza Coronel Fontana a’r Ddraig

Sgwâr canolog y dref, gyda’r ddraig Gymreig enwog o waith y crefftwr lleol Tomás Schinelli — un o sawl cerflun sy’n gwneud Trevelin yn “Wlad y Dreigiau”. Gyferbyn â’r sgwâr mae’r swyddfa dwristiaeth.

Y Fainc Enfawr a golygfannau’r dyffryn

Mae mainc anferth wedi’i gosod fel man panoramig yn eich gwahodd i dynnu llun gyda dyffryn 16 de Octubre — Cwm Hyfryd y gwladfawyr — yn gefndir. Mae ffyrdd gwledig y dyffryn yn cynnig golygfeydd o’r Andes ar bob tro.

Y fferm diwlipau

Ym misoedd Hydref a Thachwedd, y rhesi o diwlipau yn eu blodau gyda’r Andes yn gefndir yw delwedd enwocaf Trevelin. Codir tâl mynediad, ac mae bylbiau a chynnyrch lleol ar werth. Y tu allan i’r tymor, mae’r un dyffryn yn cynnig caeau peonïau ym mis Rhagfyr.

Argae Futaleufú a La Balsa

Mae cronfa Amutui Quimey (“harddwch a gollwyd” yn iaith y Mapuche) ac argae Futaleufú, ar gyrion Parc Cenedlaethol Los Alerces, yn ffurfio tirwedd drawiadol o ddŵr a mynydd. Drwy’r groesfan ffin gerllaw gellir croesi i Futaleufú (Chile), tref y mae gan Trevelin gwlwm hanesyddol o gyfeillgarwch â hi.

Y pentrefannau

Mae Trevelin yn fwy na’r dref ei hun: mae Lago Rosario, Sierra Colorada, Aldea Escolar a Los Cipreses yn bentrefannau gwledig â’u cymunedau, eu hysgolion a’u straeon eu hunain, ac maen nhw’n rhan annatod o hunaniaeth y fwrdeistref. Mae pob un yn haeddu ymweliad hamddenol.